Με πόσα χρήματα θα ήσασταν διατεθειμένοι να αποδεχθείτε τη θεωρία των δυο άκρων, ταυτίζοντας τον φασισμό με τον κομμουνισμό και δίνοντας ένα ψευδοεπιστημονικό επίχρισμα, σε μια θέση η οποία δεν στηρίζεται από την ιστοριογραφία;
Με πόσα χρήματα θα ήσασταν διατεθειμένοι να αποδεχθείτε τη θεωρία των δυο άκρων, ταυτίζοντας τον φασισμό με τον κομμουνισμό και δίνοντας ένα ψευδοεπιστημονικό επίχρισμα, σε μια θέση η οποία δεν στηρίζεται από την ιστοριογραφία;
Η τιμή στην «πιάτσα» των Ευρωπαίων ιστορικών πάντως, όπως μας εξηγούσε ο καθηγητής του ΑΠΘ Γ. Μαργαρίτης, ξεκινά από τα 100.000 ευρώ. Τόσα μπορεί να αναμένει ένας επιστήμονας από διάφορα ευρωπαϊκά προγράμματα αν πουλήσει την ψυχή του στο διάολο, όχι για τη γνώση, όπως θα έκανε ο Φάουστ, αλλά για την καταστροφή της γνώσης. Όπως είχε αποκαλύψει άλλωστε παλαιότερα και το ΚΚΕ, με το πρόγραμμα «Ευρώπη για τους Πολίτες 2014-2020» η ΕΕ χρηματοδοτεί με 229 εκατομμύρια ευρώ έρευνες που ως στόχο έχουν μεταξύ άλλων «να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν κάτω από τα καθεστώτα του ναζισμού και του σταλινισμού».
Οι επιπτώσεις από μια τέτοια πολιτική, η οποία ξεκίνησε εδώ και αρκετές δεκαετίες, μόλις τώρα γίνονται αντιληπτές. Στην Ουκρανία, μετά την πορτοκαλί επανάσταση του 2004, οι εκδιοχθέντες συνεργάτες των Γερμανών στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο κατάφεραν να επανεισάγουν στη χώρα μια διαφορετική ανάγνωση της ιστορίας, η οποία αθώωνε ουσιαστικά τα εγκλήματα του ναζισμού. Δέκα χρόνια αργότερα, έξι βουλευτές του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος Svoboda, καταλάμβαναν υπουργικές θέσεις ενώ ο διαβόητος δεξιός τομέας έπιανε κρίσιμα πόστα στις ένοπλες δυνάμεις.
Σήμερα ακόμη και συντηρητικά μέσα ενημέρωσης αναγνωρίζουν το ρόλο που έπαιξαν αμερικανικές υπηρεσίες στη ασφαλή μεταφορά αλλά και την οικονομική ενίσχυση αυτής της «φασιστικής διασποράς» στις ΗΠΑ και τον Καναδά – εκεί όπου ξαναγράφτηκε η ιστορία της Ουκρανίας.
Στην Ελλάδα, το ρεύμα του ιστορικού αναθεωρητισμού της δεκαετίας του ‘90 και των πρώτων χρόνων του 21ου αιώνα, στηρίχθηκε από τις λεγόμενες ναυαρχίδες του αστικού Τύπου, σε μια προσπάθεια να αθωώσει τους γερμανοτσολιάδες συνεργάτες των ναζί. Οι ταγματασφαλίτες, που χρηματοδοτούνταν από Έλληνες επιχειρηματίες και μαυραγορίτες για να στηρίζουν τη ναζιστική κατοχή, απέκτησαν αίφνης τις ίδιες «ευθύνες» για τον εμφύλιο με αυτούς που μάχονταν τους Γερμανούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα παρουσιάστηκαν σαν τα αθώα θύματα της επιθετικότητας των Ελλήνων κομμουνιστών.
Οι ίδιες δοσιλογικές εφημερίδες της κατοχής, όπως η «Καθημερινή» και το «Βήμα», φιλοξένησαν τον αναθεωρητισμός καθηγητών όπως ο Στάθης Καλύβας και ο Ν. Μαραντζίδης, ο οποίος παρεμπιπτόντως εμφανίστηκε αργότερα και στους φιλοροούντες «30» του Ποταμιού του Σταύρου Θεωδοράκη.
Σχεδόν δυο δεκαετίες, από τη στιγμή που ο αναθεωρητισμός έδωσε το ηχηρό παρόν μέσω του ελληνικού Τύπου, κάθε λογής νοσταλγοί της χούντας, νεο-φασίστες και νεοναζιστές άρχισαν να εισρέουν στο ελληνικό κοινοβούλιο και κάποιοι από αυτούς να πλαισιώνουν τον Έλληνα πρωθυπουργό – ίσως γιατί όπως έλεγε και ο Μακιαβέλι «ο καλύτερος τρόπος για να μετρήσεις τη νοημοσύνη του ηγεμόνα είναι να κοιτάξεις τους ανθρώπους που έχει γύρο του». Για να αποδώσουμε βέβαια τα του Καίσαρως τω Καίσαρι θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ο φιλοδοσιλογισμός του Σαμαρά προηγήθηκε του ιστορικού αναθεωρητισμού. Για την ακρίβεια το ημερολόγιο έγραφε 1982 όταν ο σημερινός πρωθυπουργός ανακοίνωνε με δελτίο Τύπου την έλευσή του στο Μελιγαλά «για να παραστεί στο Μνημόσυνο των σφαγιασθέντων από τους εαμοκομμουνιστές» – ένα μνημόσυνο το οποίο αργότερα η ΝΔ αναγκάστηκε να παραχωρήσει στη Χρυσή Αυγή.
Μπορούμε λοιπόν σήμερα να αποδώσουμε στους αναθεωρητές της σύγχρονης ιστορίας την άνοδο του νεοφασισμού στην Ελλάδα; Κάτι τέτοιο θα ήταν σαν να αποδίδαμε στον ελληνικό διαφωτισμό τη νίκη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Η σύγκριση είναι εσκεμμένα προκλητική και χυδαία, αφού αντιπαραθέτει μια ομάδα ακαδημαϊκών – νάνων με ορισμένα από τα λαμπρότερα πνεύματα της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Αυτό δεν μας έλεγαν όμως στο σχολείο; Ότι χωρίς την αφύπνιση που προσέφερε ο ελληνικός διαφωτισμός θα ήμασταν ακόμη υπόδουλοι (και για ορισμένες περιπτώσεις είχαν δίκιο). Με αυτό το σκεπτικό μήπως ήρθε η στιγμή να αποδώσουμε σε συγκεκριμένους πανεπιστημιακούς και δημοσιογράφους τη νέα απειλή του φασισμού στην Ελλάδα και ολόκληρη την Ευρώπη;
Άρης Χατζηστεφάνου
